BAG, şimdiye kadar ana başlıkları ile:
• Sinop Sualtı Yüzey Araştırması
• Çeşme Osmanlı-Rus Savaşı Batıkları Sualtı Yüzey Araştırması
• Seferihisar Myonessos Antik Kenti civarında Arkeolojik Keşif Dalışları
• Van Gölü Arkeolojik Keşif Dalışları
• Babakale, Tekirdağ, Marmara Adası, Datça-Burgaz da yapılan Arkeolojik kazıların ve araştırmaların, Sualtı Yüzey Araştırmalarında destek çalışmaları
• 1992’den beri devam eden Kilikya Kıyıları Sualtı Arkeolojik Yüzey Araştırmaları
gibi bilimsel çalışmaları ile Türk Sualtı Bilimine hizmet etmektedir.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sualtı Topluluğu (ODTÜ-SAT), amatör ruhlarını doğa sporlarına ve bilimin hizmetine sunmuş üç öğrencinin ve üç öğretim görevlisinin gayretleri ile 1985 yılında kurulmuştur. ODTÜ-SAT, bir öğrenci topluluğu olmanın da ötesinde, sualtı konularnda çalışan, araştırmalar yapan ve yayınlar çıkaran bir ekiptir. Aynı ekip 1994 yılında Sualtı Araştırmaları Derneğini (SAD) kurmuş ve çalışmalarına Türkiye sularında ulusal ve uluslararası araştırmalarla devam etmiştir.
ODTÜ-SAT Batık Araştırmaları Grubu ve SAD Sualtı Arkeolojisi Araştırma Grubu olarak 1992 yılından beri “Kilikya Kıyıları Sualtı Arkeolojik Yüzey Araştırmaları”na devam etmekteyiz. 1992-1993 yıllarında, Suriye sınırı ile Antakya-Samandağ arasında kalan bölgede, 1994 yılında Gazipaşa-Anamur arasındaki bölgede ve 1996 yılından itibaren de Aydıncık-Taşucu arasında kalan bölgelerde keşif ve araştırma dalışları yapmaktayız.
1992, 1993, 1994 ve 2002 yıllarında, Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izni ve gözetiminde yapılan çalışmalarımıza, Kültür Bakanlığı temsilcileri de gözlemci olarak katılmaktadır. BAG üyeleri olarak yapmış olduğumuz araştırmaların bulgularını ve makalelerini ulusal ve uluslararası dergilerde, toplantılarda ve sempozyumlarda bildiri ve sunuş olarak bilim dünyasına sunmaktayız.
Araştırmaların temel amacı, bu kıyılarda daha önce kapsamlı bir şekilde yapılmamış olan sualtı araştırmalarına başlamak ve bölgenin geçmişten günümüze bıraktığı izleri yorumlamaktır. Bilinen bir gerçektir ki, Anadolu’nun Akdeniz kıyıları Doğu Akdeniz Deniz Ticaret Yolları üzerinde bulunan bir bölgedir. Fakat çok az araştırılmış bu kıyılardaki eksikleri tamamlamak için 1992 yılından itibaren, ODTÜ-SAT üyeleri Roma İmparatorluk zamanlarında Kilikya olarak adlandırılan Anadolu’nun Doğu Akdeniz sularında araştırmalarına başlamıştır. Bu bölge, Tunç Çağı’nda Hititler tarafında Kizzuwatna olarak anılmıştır. Kilikya çalışmaları sınırlı bölgelerde az sayıda dalışlarla yapılsa da elde edilen bulgular ve yapılan araştırmalar, bu suların Doğu Akdeniz Deniz Ticaret Yolları üzerinde olduğu yolunda güçlü ipuçlarını bize vermiştir. Bulunan batıklar, taş ve metal çapalar, amforalar ve tüm bulgular, bilimsel bir disiplinle incelenmiş, belgelenmiş ve ulusal ve uluslararası yayınlarda basılmıştır (Ek: Yayınlar listesi)
Son 3-4 yıldır çalışmalarımızı yoğun olarak Mersin ile Aydıncık ilçesi ve çevresinde yapmaktayız. Antik çağda Kelenderis olarak adlandırılan bu bölge, coğrafi konumu ve doğal limanı ile Doğu Akdeniz’de önemli bir geçiş ve demirleme alanı konumundadır. Çevresinde bulunan tatlı su kaynakları, gemi yapımında çok önemli olan sedir ormanları ile antik çağda her zaman önemini korumuştur. Ayrıca bu bölge, Anadolu’ya geçiş yollarına sahip olması ve Kıbrıs’ın anakaraya en yakın olduğu yerde bulunması nedeni ile de farklı bir konuma sahiptir. Kelenderis Kazılarında elde edilen bulgular da bu alanda sualtı çalışmaları yapmak konusunda bize itici güç olmaktadır. En güçlü dönemini M.S.4-5. yy. da yaşamış olan şehre, Helenistik dönemde bir süre Mısır’dan gelen Ptolemaios’lar hakim olsa da, genellikle Romalıların kontrolünde olmuştur. Bir liman şehri olarak önemini hep korumuş olan Kelenderis (Aydıncık), geçen seneki çalışmalarımız da karada olduğu gibi sualtında da arkeolojik olarak çok değerli eserlere ev sahipliği yapmaktadır.
EK: Yayınlar Listesi
TÜRE, G., ARCAK, E., KORKMAZ, I., 1996., Kilikya Kıyıları Sualtı Arkeolojik Yüzey Araştırması 1993, Kültür Bakanlığı 18. Uluslararası Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu , Ankara.
TÜRE, G., YALÇINER, A.C., ARCAK, E., 1996. Kilikya Kıyıları Sualtı Arkeolojik Yüzey Araştırması 1994, Kültür Bakanlığı 18. Uluslararası Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu , Ankara.
EVRİN, V., 1998. Taş Çapalar: Doğu Akdeniz Anadolu Kıyıları Deniz Ticaret Yolları, Genel Bir Bakış, Sualtı Bilim ve Teknoloji Toplantısı, İstanbul Üniversitesi, SBT1998. İstanbul.
EVRİN, V., ÖKE, G., ÖZER, A.M., YALÇINER, A.C., 1999. Taş Çapalar: Doğu Akdeniz Anadolu Kıyıları Deniz Ticaret Yolları, Genel Bir Bakış ve Arkeometrik Değerlendirmeler, Kültür Bakanlığı 21. Uluslararası Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu , Ankara.
EVRİN, V. ÖKE, G., ÖZER, A.M., TÜRKMENOĞLU, A, 2000. Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde Sergilenen Örnekler ve Kaş-Uluburun Batığı’na Ait Bazı Taş Çapalar Üzerine Arkeometrik İncelemeler, Kültür Bakanlığı 22. Uluslararası Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu , Ankara.
EVRİN, V., 2000. Underwater Survey and Archaeometrical Analysis on Coastal Archaeology Along the Mediterranean Coasts of Anatolia, Master Thesis, Department of Archaeometry, Middle East Technical University, Ankara.
EVRİN, V., ÖKE, G., TÜRKMENOĞLU, A, DEMİRCİ, Ş., 2000. Anadolu’nun Akdeniz Kıyılarının Kıyısal Arkeolojisi Üzerine Sualtı Araştırmaları ve Arkeometrik İncelemeler, Sualtı Bilim ve Teknoloji Toplantısı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi SBT2000. Ankara.
EVRİN, V., ÖKE, G., TÜRKMENOĞLU, A, DEMİRCİ, Ş., 2002. The Stone Anchors from the Mediterranean Coasts of Anatolia, Türkiye: Underwater Surveys and Archaeometrical Investigations, International Journal of Nautical Archaeology (IJNA), 31.2: 254-267, London.
EVRİN, V., ZOROĞLU, L., VARİNLİOĞLU, G., EVRİN, Ç.T., AYAROĞLU, M., BİRCAN, K., BİRCAN, M., 2002. Doğu Akdeniz Deniz Ticaret Yolları Üzerinde Önemli Bir Demirleme Bölgesi: Aydıncık (Kelenderis) – Yılanlı Ada, Sualtı Bilim ve Teknoloji Toplantısı, Boğaziçi Üniversitesi, SBT2002. İstanbul.
EVRİN, V., 2003. Kilikya Korsanları – Aydıncık Batığı, ATLAS Dergisi, İstanbul
ZOROĞLU, L., EVRİN, V., 2003. 2002 Kelenderis Kazıları – Sualtı Sonuçları, The Kültür Bakanlığı 25. Uluslararası Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu , Ankara.
